Kısa link, uzun bir web adresinin yerine geçen ve tıklandığında kullanıcıyı asıl adrese yönlendiren kısa bir adrestir. Örneğin şu adres:

https://randevu.selfklinik.com/?GUID=a8faa905-477a-11f0-89df-52e18006e243

şu hâle gelir:

https://lnkz.tr/REQSHUW1

İkisi de aynı sayfayı açar. Fark, ikincisinin bir SMS'e, kartvizite ya da Instagram biyografisine sığmasıdır.

Arka planda ne oluyor?

Kısa link servisleri karmaşık bir sihir yapmaz. Üç adımlık bir iş yapar:

  1. Kayıt. Uzun adres veritabanına yazılır ve ona benzersiz bir kod atanır. Bu kod örneğimizde REQSHUW1.
  2. Çözümleme. Biri lnkz.tr/REQSHUW1 adresini açtığında sunucu bu kodu veritabanında arar.
  3. Yönlendirme. Sunucu tarayıcıya bir HTTP yönlendirme yanıtı (301 veya 302) ve hedef adresi döner. Tarayıcı otomatik olarak asıl sayfaya gider.

Tüm bu işlem tipik olarak 50 milisaniyenin altında tamamlanır; kullanıcı arada bir sayfa olduğunu fark bile etmez.

Kod nasıl üretiliyor?

Kısa kodlar genellikle rastgele üretilir ve okunabilirlik için bazı karakterler alfabeden çıkarılır. lnkz.tr'de büyük harfler ve rakamlar kullanılır; ancak I, O ve 0 yer almaz — çünkü telefonda okunan ya da elle yazılan bir kodda bu karakterler sürekli karıştırılır.

8 karakterlik bu alfabeyle üretilebilecek kombinasyon sayısı 1 trilyonun üzerindedir. Yani kod tükenmesi diye bir sorun pratikte yoktur.

Neden kısa link kullanılır?

1. Karakter tasarrufu

SMS'te 160 karakter sınırı vardır. 90 karakterlik bir adres, mesajınızın yarısını yer. Kısa link bunu 20 karaktere indirir.

2. Ölçülebilirlik

Uzun adresi paylaştığınızda kaç kişinin tıkladığını bilemezsiniz. Kısa link her tıklamayı sayar; hangi cihazdan, hangi kaynaktan geldiğini görürsünüz. Aynı kampanyayı üç farklı kanalda üç ayrı kısa linkle paylaşırsanız hangi kanalın çalıştığı net olur.

3. Hatasız paylaşım

İçinde on parametre olan bir adresi telefonda okutmak imkânsıza yakındır. Kısa link sesli olarak da aktarılabilir.

4. Hedefi sonradan değiştirebilme

Basılı bir broşüre koyduğunuz adres yanlışsa broşürü baştan bastırırsınız. Ama broşürde kısa link varsa, kısa linkin işaret ettiği hedefi panelden değiştirmeniz yeterlidir. Basılı materyal aynı kalır, gittiği yer değişir.

5. Görsel düzen

Bir sunumda ya da e-postada üç satıra yayılan bir adres, metnin düzenini bozar. Kısa link tek satırda durur.

Kısa linkin sınırları

Kısa link her sorunu çözmez ve bazı gerçek dezavantajları vardır:

  • Şeffaflık kaybı. Kullanıcı nereye gideceğini adresten anlayamaz. Bu, kimlik avı saldırganlarının da kısa link sevmesinin nedenidir. Güvenilir bir servis kullanmak ve kurumsal iletişimde tutarlı bir alan adına bağlı kalmak önemlidir.
  • Servis bağımlılığı. Kısa link servisi kapanırsa o linkler ölür. Kritik ve uzun ömürlü materyallerde kendi alan adınıza bağlı bir servis tercih edin.
  • Ek bir HTTP atlaması. Yönlendirme birkaç on milisaniye ekler. Çoğu senaryoda fark edilmez, ancak reklam açılış sayfası optimizasyonunda hesaba katılır.

Özel kod kullanmak

Rastgele kod yerine kendi kodunuzu belirleyebilirsiniz. lnkz.tr/bahar-kampanyasi hem akılda kalır hem de tıklanmadan önce bir bağlam verir. Bu, güven açısından da fayda sağlar: kullanıcı adresin ne olduğunu tahmin edebildiğinde tıklama oranı yükselir.

Pratik kural: insanların göreceği yerlerde (afiş, sunum, e-posta imzası) anlamlı özel kod kullanın; sistemlerin ürettiği yerlerde (toplu SMS, API) rastgele kod bırakın.

Süreli ve limitli linkler

Kısa link basit bir yönlendirmeden fazlasını yapabilir. Bir bitiş tarihi tanımlarsanız link o tarihten sonra çalışmaz — kampanya bittiğinde eski afişteki adres boşa düşmez, bilgilendirici bir sayfaya iner. Tıklama limiti koyarsanız belirli sayıda kullanımdan sonra kapanır; sınırlı kontenjanlı davetlerde işe yarar.

Nereden başlamalı?

Tek bir adres kısaltacaksanız kayıt olmanıza gerek yok: adresi ana sayfadaki kutuya yapıştırıp saniyeler içinde linkinizi alabilirsiniz. Düzenli kullanacak, tıklamaları izlemek veya kendi sisteminizden otomatik link üretmek isterseniz ücretsiz bir hesap açmanız yeterli.